29 sierpnia 2026 roku Polacy mieszkający w Norwegii po raz 42. wyruszyli na pieszą pielgrzymkę z Oslo do Mariaholm. Tegorocznej pielgrzymce towarzyszyło hasło „Maryjo, Królowo rodzin, módl się za nami!”. Ta niezwykła tradycja polskiej emigracji w Norwegii trwa już od 1984 roku.
Pielgrzymka do Mariaholm nie jest zwykłą jednodniową wędrówką. Przez ponad cztery dekady stała się jednym z najważniejszych wydarzeń religijnych norweskiej Polonii – miejscem modlitwy za rodziny, Ojczyznę i Polaków żyjących poza krajem, ale również spotkania kolejnych pokoleń emigrantów.
Z Oslo przez Askim do Mariaholm
Tradycyjna droga pielgrzymów rozpoczyna się w Oslo, przy katedrze św. Olafa. Tam pielgrzymi otrzymują błogosławieństwo, a następnie udają się do Askim.
Właściwa piesza część pielgrzymki rozpoczyna się przy kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Askim. Stąd pątnicy ruszają w kierunku Mariaholm. Tak wyglądała trasa już wiele lat temu – zachowane programy pielgrzymek z 2007 i 2008 roku potwierdzają ten sam schemat: Oslo, Askim, piesza droga przez Mariakilden i dalej do Mariaholm.
W 2026 roku pielgrzymka rozpoczęła się rano. O godz. 7.00 pielgrzymi spotkali się w kościele św. Olafa w Oslo, skąd o 7.25 wyruszyli do Askim. O 9.00 odprawiona została Msza święta, a następnie rozpoczęła się piesza droga do Mariaholm.
Mariakilden – źródełko na pielgrzymim szlaku
Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc na trasie jest Mariakilden – źródło Maryjne w pobliżu Hovin.
Nie jest to przypadkowy punkt na mapie. Norweskie opracowania dotyczące lokalnej historii określają Mariakilden jako święte źródło pochodzące z czasów katolickich. Od 1984 roku w sierpniu przechodzi tędy pielgrzymka prowadząca z Askim do Mariaholm.
Z miejscem związana jest również stara tradycja. Według przekazu źródło było znane jako miejsce święte i miało być odwiedzane przez pielgrzymów. Nie zachowała się jednak dokumentacja pozwalająca potwierdzić wszystkie opowieści o jego dawnym kulcie. Pewne jest natomiast, że źródło jest naturalnym wypływem wody, który – jak odnotowują lokalne źródła – nie wysycha nawet w latach suszy.
Dla polskich pielgrzymów Mariakilden stało się szczególnym miejscem modlitwy. Od lat właśnie tutaj zatrzymują się na nabożeństwo maryjne, modlitwę i odpoczynek przed dalszą, trudniejszą częścią drogi do Mariaholm. Programy pielgrzymek sprzed kilkunastu lat pokazują, że ten punkt trasy jest stałym elementem polskiej tradycji pielgrzymkowej.
Mariaholm i Matka Boża z Enebakk
Celem pielgrzymki jest Mariaholm – katolicki ośrodek położony nad jeziorem Øyeren. Dzisiaj jest to miejsce rekolekcji, spotkań i wypoczynku katolików.
Z Mariaholm związana jest również historia Matki Bożej z Enebakk.
W drugiej połowie lat 60., podczas budowy katolickiego ośrodka, na terenie przekazanym Kościołowi odnaleziono figurkę Matki Bożej datowaną na XIII wiek. Oryginał trafił do Muzeum Narodowego w Oslo, natomiast kopia znalazła się w Mariaholm.
Sama historia miejsca jest jeszcze starsza. Według przekazów przywoływanych w materiałach dotyczących pielgrzymki, dawnemu właścicielowi ziemi miała przyśnić się Matka Boża. Przeżycie było dla niego tak silne, że przeszedł na katolicyzm, a pod koniec życia przekazał swoją ziemię Kościołowi.
To właśnie tutaj od dziesięcioleci przybywają polscy pielgrzymi.
42 lata polskiej tradycji
Pierwsza polska pielgrzymka do Mariaholm odbyła się w 1984 roku. Pomysł pielgrzymowania związany był z Mariuszem Zapałowiczem i Wojciechem Piwarskim. W 2013 roku, podczas XXIX pielgrzymki, wspominano, że tradycja trwała już wówczas 29 lat.
Rok później odbyła się jubileuszowa, XXX pielgrzymka. Miała ona szczególne znaczenie, ponieważ przypadła w 30. rocznicę męczeńskiej śmierci ks. Jerzego Popiełuszki.
Pielgrzymka stała się przez lata miejscem, gdzie spotykały się różne pokolenia Polaków mieszkających w Norwegii. Dla jednych była okazją do modlitwy za rodzinę i dzieci, dla innych – do zachowania więzi z Polską, językiem i polską tradycją religijną.
Jej znaczenie dobrze oddaje opis pielgrzymki z 2014 roku: Polonia wyruszała na szlak, aby dawać świadectwo wiary, modlić się za Ojczyznę i jednoczyć się z Polakami pielgrzymującymi na Jasną Górę.
Ojciec Gerard Filak i ks. Piotr Pisarek
Z historią tej pielgrzymki związane są nazwiska kapłanów, którzy przez lata byli jej ważnymi postaciami.
Jednym z nich jest o. Gerard Filak SS.CC., który przez dziesięciolecia był obecny w życiu religijnym Polaków w Norwegii. W zachowanym programie XXIV pielgrzymki z 2008 roku znajdujemy go już podczas końcowej Mszy świętej w kaplicy Mariaholm.
Drugą ważną postacią jest ks. Piotr Pisarek OMI. W 2007 i 2008 roku odprawiał Mszę świętą w Askim przed wyruszeniem pielgrzymów w drogę.
Obaj kapłani pojawiają się również w archiwalnych materiałach dokumentujących życie polskiej wspólnoty w Norwegii.
Mariaholm – miejsce pamięci o ks. Jerzym Popiełuszce
Jest jeszcze jeden niezwykle ważny element tej pielgrzymki.
W Mariaholm znajduje się popiersie ks. Jerzego Popiełuszki.
Nie jest to przypadkowy pomnik. Powstał w Norwegii bezpośrednio po śmierci kapelana „Solidarności”. Jego autorem jest polski rzeźbiarz Marek Sobociński, który przyjechał do Norwegii w 1984 roku. Według relacji samego artysty była to jego reakcja na wiadomość o zamordowaniu ks. Jerzego.
Norweski Kościół katolicki przedstawia dzieło Sobocińskiego jako pierwszy na świecie pomnik ks. Jerzego Popiełuszki.
W materiałach dotyczących historii pomnika pojawiają się różne daty jego powstania i odsłonięcia – 1984/1985, a niektóre opracowania podają 1986 jako rok odsłonięcia. Sam fakt, że powstał on w Norwegii bezpośrednio po męczeńskiej śmierci ks. Jerzego, jest jednak dobrze udokumentowany. Dlatego najbezpieczniej mówić, że Mariaholm jest miejscem pierwszego na świecie pomnika ks. Jerzego Popiełuszki, powstałego wkrótce po jego śmierci.
To miejsce ma dla Polaków szczególne znaczenie. Podczas pielgrzymki modlitwa przy pomniku ks. Jerzego od lat jest jednym z jej najważniejszych momentów. Program z 2008 roku przewidywał modlitwę przy pomniku przed końcową Mszą świętą. Ten sam element znajdujemy w programach kolejnych lat.
Rodzina ks. Popiełuszki w Mariaholm
Szczególnie wymowna była jubileuszowa XXX pielgrzymka w 2014 roku.
Do Norwegii przyjechali wówczas członkowie rodziny ks. Jerzego Popiełuszki. W pielgrzymce uczestniczył jego brat Józef Popiełuszko z żoną Alfredą i wnukiem Hubertem, a także siostry kapłana – Teresa Boguszewska i Grażyna Siemion.
Józef Popiełuszko mówił wówczas, że cieszy się z przyjazdu do Norwegii, ponieważ wiedział o istniejącym tutaj pierwszym pomniku jego brata. Wizyta była związana z 30. rocznicą męczeńskiej śmierci ks. Jerzego i jubileuszową pielgrzymką Polonii.
W tym samym czasie do Oslo przekazano relikwie bł. ks. Jerzego Popiełuszki, a rodzina uczestniczyła w uroczystościach związanych z ich przywiezieniem do Norwegii.
29 sierpnia 2026 roku – XLII pielgrzymka
Tegoroczna, XLII Pielgrzymka do Mariaholm odbyła się 29 sierpnia 2026 roku pod hasłem:
„Maryjo, Królowo rodzin, módl się za nami!”
Organizatorzy zaplanowali tradycyjny przebieg: rozpoczęcie w kościele św. Olafa w Oslo, przejazd do Askim, Mszę świętą, a następnie pieszą wędrówkę przez Mariakilden do Mariaholm.
Na końcu pielgrzymów czekała modlitwa przy pomniku ks. Jerzego Popiełuszki oraz Eucharystia w kaplicy Mariaholm – tak jak w poprzednich latach.
Nie zmieniła się więc zasadnicza idea pielgrzymki: wyjść z miasta, zostawić na chwilę codzienne życie, przejść kilkadziesiąt kilometrów, modlić się po drodze i dotrzeć do Maryi razem z innymi Polakami.
I właśnie dlatego, po 42 latach, pielgrzymka z Oslo do Mariaholm wciąż ma znaczenie.
Dla jednych jest modlitwą za rodzinę.
Dla innych – modlitwą za Polskę.
Dla jeszcze innych – sposobem na zachowanie polskiej tożsamości tysiące kilometrów od kraju.
A Mariaholm pozostaje miejscem, w którym spotykają się te wszystkie historie: Maryja z Enebakk, stare Mariakilden, polska emigracja, pamięć o „Solidarności” i świadectwo ks. Jerzego Popiełuszki.
To dlatego warto pamiętać, że w ostatnią sobotę sierpnia 2026 roku Polacy znów przeszli tą samą drogą.
Z Oslo. Przez Askim i Mariakilden. Do Mariaholm.
Na filmie: Mariaholm 2015
Źródło: YouTube – Taste of Emigration
Dodaj komentarz