(…) Jak to jest z tą autonomią Grenlandii względem Danii?

Dania odpowiada przede wszystkim za politykę zagraniczną Grenlandii. Reprezentuje ją na świecie, aczkolwiek Grenlandia sama dogaduje się o sprawy związane bezpośrednio na przykład z rybołówstwem, z rzeczami, które się tutaj dzieją. Z tą drogą o rybołówstwo właśnie poszło, gdy Grenlandia odeszła z Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, EWG, czyli prekursora Unii Europejskiej w 85 roku.

Było to nadługo przed Brexitem i właśnie Grenlandia jako pierwsza opuściła prekursora Unii Europejskiej, można powiedzieć. Więc jeżeli chodzi o sprawy bezpośrednio dotyczące Grenlandii i terenu, czyli rybołówstwo, kwestie środowiskowe też tutaj decyduje sama Grenlandia. Dania odpowiada też za obronność Grenlandii, zarówno jeżeli chodzi o morze i powietrze, to właśnie duńskie wojska tutaj są, choć również w ramach NATO są tu Amerykanie, co jak wiecie ostatnio spowodowało pewnego rodzaju, jakby to powiedzieć, zamieszanie, no bo niby i Dania i Stany Zjednoczone są w NATO, obydwa te państwa, no ale konkurują o Grenlandię.

Jeżeli chodzi na przykład o sądownictwo, Grenlandia ma własne sądy i system prawny, ale niektóre sprawy mogą trafiać do Danii, do sądów wyższej instancji, zatem Dania nad Grenlandią w tym przypadku. Nie ma natomiast jakiejkolwiek autonomii w kwestii najważniejszej, czyli peniędzy. No bo walutą Grenlandii jest korona duńska, zresztą przed chwilą wypłacałem z bankomatu i możecie zobaczyć ujęcie.

A zatem cała polityka pieniężna, inflacyjna i w ogóle wszelkiego rodzaju decyzje związane z walutą grenlandzką są oczywiście w rękach Banku Centralnego Danii. No a tak poza tym, no to mieszkańcy Grenlandii są obywatelami Danii, mają duńskie paszporty i jak przylatujecie tutaj z Danii, tak jak my przylecieliśmy, to nie ma żadnej kontroli paszportowej, tak jakbyście byli w Schengen, po prostu wyszliśmy z samolotu. Dziękuję, do widzenia, proszę iść.

Czy to nie jest dziwne? Bo to nie jest Schengen. Ciekawe, czy Amerykanie mają kontrolę paszportową. Podejrzewam, że tak.

No i teraz rodzi się pytanie, czy Grenlandczycy są za wolnością, niepodległością i pełną niezależnością od Danii? Dwie trzecie, mniej więcej, respondentów w sondażu przeprowadzonym w 2020 roku powiedziało, że tak. Aczkolwiek większość z nich chciałaby, żeby to było kiedyś, a jeszcze nie teraz. Nie teraz, dlatego że Grenlandia jest mocno zależna od Danii.

Co roku Dania wysyła tutaj mnóstwo pieniędzy. Jedna trzecia budżetu grenlandzkiego to właśnie wpływy po prostu dotacji z Danii. Te myśli o pełnej niepodległości względem Danii zrodziły się w głowach Grenlandczyków i wzmocniły się też w związku…